Het AED-probleem is nog niet opgelost, levens redden is moeilijker dan je denkt

BREDA – Slechts één van de tien AED-kastjes staat geregistreerd, waarvan velen alleen bereikbaar zijn gedurende kantoortijden én dan is het de vraag of ze nog wel werken want ze worden niet altijd goed onderhouden. Voor een succesvolle reanimatie is snel handelen van belang maar dat is vrijwel onmogelijk als je niet weet waar je moet zijn voor een goedwerkend reanimatiekastje. Daarnaast is er de vraag of je mag inbreken bij bijvoorbeeld een gesloten winkelpand om het levensreddende middel te pakken. Volgens de Hartstichting zijn er namelijk per week zo’n 300 mensen die een hartaanval buiten het ziekenhuis krijgen. “Die inbreekkwestie, dat is het hele pijnlijke van onbereikbare AED’s.”

Verwaarloosd
Het registeren van een AED bij de gemeente of een instantie is een optie, niet een verplichting van de eigenaar. Daarnaast is het bijhouden van de gegevens lastig volgens Arnold. Vaak zijn er wel goede initiatieven genomen om de apparaten te registreren, maar wordt dat niet goed bijgehouden. De (internet)app van het Rode Kruis is daar een voorbeeld van, vindt hij. “Daar staan bedrijven in die al niet meer op de genoemde locaties gevestigd zijn. Dat geeft aan dat het bijhouden van veranderingen belangrijk is.”
‘De enige kans op overleven is als omstanders snel hulp bieden’
“Bij een hartstilstand is er acuut levensgevaar. De enige kans op overleven is als omstanders snel hulp bieden,” zegt Sanne Stadler, woordvoerder van de Hartstichting. Als er binnen zes minuten gereanimeerd wordt, kan de overlevingskans van het slachtoffer verdubbelen. “Bij elke minuut die er verloren gaat, zakt de kans op overleven met ongeveer tien procent. Dat is echt fors.” zegt Arnold.

De hulp van burgers is er meestal sneller dan de ambulance, vaak binnen zes minuten. Er zijn vrijwillige burgerhulpverleners die via een oproepsysteem van de 112-meldkamer worden opgeroepen wanneer iemand in de buurt een hartstilstand heeft. Deze mensen hebben één of meerdere reanimatiecursussen gevolgd, registreren zich bij Hartveilig Wonen of HartslagNU, en weten dan ook hoe ze moeten handelen. Verschillende mensen worden opgeroepen zodat de kans groot is dat sowieso iemand het alarm op tijd heeft gemerkt. “ Bij een oproep wordt een deel van de burgerhulpverleners gevraagd om via een AED die in de buurt hangt naar het slachtoffer te gaan,” zegt Stadler. “Daarom zijn er veel aangemelde AED’s nodig die 24 uur per dag, zeven dagen per week beschikbaar en geregistreerd zijn.”

Breda heeft de AED-zaken goed op orde
Stichting Breda AED Proof houdt zich bezig met het registeren van de Bredase AED-kastjes. “Er zijn veel burgers die zich druk maken over de AED’s en starten lokale initiatieven om ze in kaart te brengen. Het ene initiatief loopt beter dan het andere. Een van de betere projecten is in Breda,” zegt Arnold van het Nationaal AED Register.
Tijd om het probleem op te lossen
Landelijk wordt er ook gezocht naar oplossingen. De Hartstichting is bezig met het binnenhalen van nieuwe burgerhulpverleners zodat de kans nóg groter wordt dat iemand de oproep tijdig hoort en weet hoe te handelen. “We willen minimaal 170.000 burgerhulpverleners werven. Aansluitend gaan wij ons inzetten om een landelijk en geregistreerd netwerk van AED’s op te bouwen. Tot nu geven wij namelijk alleen maar voorlichting,” zegt Standler. De Hartstichting is vóór het verplichten van registratie van AED’s, maar weet nog niet óf ze dit aan aanpakken en hoe ze dat gaan doen.
Het Nationaal AED Register helpt gemeentes om de levensreddende kastjes in kaart te brengen. Ze helpen met het veldonderzoek van de AED’s en houden de database van de gemeente in de gaten: is de informatie duidelijk en klopt die nog? Daarbij wordt ook goed gelet op de beschikbaarheid. “Er zijn genoeg AED’s dus gemeentes hoeven niet zelf te investeren in een kostbaar AED netwerk. Door te benutten van wat er al is worden grote uitgaven voorkomen.” Zodra het allemaal in orde is krijgt de gemeente een certificaat. Ook is het mogelijk voor AED-eigenaren om zélf een AED aan te melden. De informatie wordt openlijk aangeboden zodat alle hulpverleners met de zelfde informatie werken, ongeacht welke app er wordt gebruikt. Het register is een onderzoeks- en adviesbureau.
Het toekomstbeeld en de werkelijkheid
“In de toekomst zou het mooi zijn als gemeentes zich verantwoordelijk voelen voor informatie van de AED’s,” zegt Arnold. “Het is wel de bedoeling dat de burger eigenaar blijft van de AED en daarmee verantwoordelijk blijft voor het onderhoud. Het is de simpelste en goedkoopste oplossing. Er is nog wel een rol weggelegd voor de verzekeraars om de kosten van inzet van AED’s makkelijker te vergoeden.” Het lijkt erop dat het toekomstbeeld van Arnold werkelijkheid kan worden: “Er zijn geluiden van gemeentes die het AED-probleem op die manier willen oplossen. Die geluiden komen uit het westen van het land waar burgemeester en wethouders reanimatiecursussen hebben gehad. Blijkbaar helpt dat bij de bewustwording van het probleem.”